''Tanri kavraminin hem kisisel-goreceli- hem kissel olmayan-mutlak-yonu mevcuttur. Kisisel Tanri, kimine gore erkek kimine gore disi ozellikte olarak nitelendirilmistir.(Baba ve Kutsal Ana )Kisisel olan yonun sevdigi ,sevmedigi seyler vardir.O kisisel olan yonuyle, varolustaki herseyi ve evrim sureclerini yonetir.Evrendeki varolus duzeylerinde,degisIk zeka,huzur ve enerji duzeyleri mevcuttur.Minerallerin dunyasindan,meleklerin dunyasina kadar uzanan sonsuz yaratilis katmanlari.Evrimin zirvesinde Tanri yer alir.Yaratilis cozulerek O'nun kisisel olmayan mutlak varliginda cozunur.Tekrarlayan yaratilis sureci ile yeniden yaratilisin en yuksek katmanina yerlesir.Boylelikle kisisel Tanri, yaratilis,evrim,cozulme dongusunu ebediyyen surdurur. O,butun kozmostaki sayisiz varligin yasamini ve butun evrim alanini koruyup yonetir.Eger birey,dusunce soz ve hareketlerini Yuce Tanrinin dogasiyla uyum icine sokabilirse,Onun sonsuz guclu ve merhametli dogasi ile kutsanir.Boylesi bir evrim,kutsama herhangi bir insan tarafindan elde edilebilir.O'nu akil olarak fark etmek, O'nu idrak ozlemi dogurur.Yasamin hedefi onu idrak edebilmektir.Kisisel Tanrinin varligini inkar etmek, gelismemis bir zihin durumunun sonucudur.Kisisel Tanrinin idraki,insan algisi duzeyinde, duyusal deneyim duzeyinde olur.Gozler O en yuceyi gorur,kalp onun yuce sahsiyetini hisseder.Kisisel Tanrinin idraki goreceli yasam alaninda olur.(Tanri bilinci)Kisisel olmayan Tanrinin idraki ise Mutlak,askin alanda olur.(samadhi,birlik,aydinlanma,sonsuz ic mutluluk)Kisisel olmayan- mutlak- Tanriyi idrak etmek baslica bes farkli gurupta incelenebilir.
1-Akilsal veya psIkilojik yaklasim
2-Duygusal yaklasim
3-Fizyolojik yaklasim
4- Mekanik yaklasim
5.Psiko-fizyolojik yaklasim Akilsal yaklasim,akilsal olarak gelismis,entellektuel insanlara uygundur.Duygusal yaklasim,kalp nitelikleri gelismis olanlara uygundur.Akil ve kalp olarak az gelismislere ise fizyolojik ve mekanik yaklasimlar daha uygundur.
1- Akil Yoluyla Idrak:bilgiye dayali bir yontemdir.Raja yoga uygulamasi da bu tur bir entellktuel yaklasimdir.Akil yolunda diger, metodlara gerek yoktur,sadece akil calisir.Akil yeterince uyanik olmalidir.Cok nazik bir idrak yoludur.Bu yolda gerekli Uc adim vardir.
Birinci adim:Ilk olarak gorunen dunyanin gercek olmadigina karar verilir. Gercek degismez olmali(Satya),kendine ait bir kaliciligi olmalidir.Duyusal duzede gercek gorunsede, akilsal duzeyde, surekli degistiginden gercek olmadigina karar verebiliriz.Gercek herzaman ayni kalan olmalidir.Ancak dunya gercek degil diye reddedilemez.Her ne kadar gercek olmasa da ornegin agac olgusu oradadir. Sanskritcede buna Mithya denir. Dunya Mithya olarak adlandirilir.(olgusal,gorunge).Oyleyse dunya ne gercek ne de gercek disidir.Yaratilisin yok olabililigi uzerine tefekkur adayin zihnini,degisen evrelerin altindaki derin gerceklere ceker.Aday hayatin iyi kotu her aninda bu gercegi yasamaya baslar.Tefekkur surdukce zihin daha fazla kendi oz benligine -Atma-yerlesmeye baslar.
Ikinci adim:Varolusun surekli degisen evreleri ile temelinde bulunan,degismez ve ebedi ozelligin, birligi uzerine tefekkurdur.
Ucuncu adim:Kisinin kendi oz varligi,benligi acisindan, yasamin birligi uzerine dusunmesi ve onu ozumsemesidir.Birnci,ikinci ve ucuncu sahis acisindan yasam birliginin bilincinin derinliklerine yerlesme uygulamasi ile basarilir.(Ben O'yum,Sen O'sun ve butun hersey O)
Bu yol bir tur kendini hipnotize etme yolu gibidir.Zihin,uyaniklik,uyku ve ruya hallerinde bile benlik bilincinin kendisi yok olmaz.Boylece akil yoluyla idrak gerceklesir.Bu yol pratik insanlarin yolu degildir.Aile hayati surdurenlerede kesinlikle uygun degildir.Hicbir insan dunyada faal kalarak,aile ve toplumsal sorumluluklarla yasayarak bu yontemle basarili olmaz. Bu yol munzevi-recluse-hayat yolunu secenlere uygundur.Bu tefekkur yolunda basari ancak,uzun sure bu yola adanma ile olur.Omrun uzun bir bolumu tefekkure adanmalidir.Aksi takdirde Tanrisal ozellik zihne yerlesmez,kalici hale gelmez.Bu yol entellektuel havaya girmek degildir.Aile hayati suren bir insan bu yolu secerse sorumsuz bir insan haline gelebilir.Bu yol is hayatini inkar edip,ondan kacmayi ve munzevi bir yasam surmeyi gerektirir.Aile sahibi icin tefekkurden ziyade hareket yolu gereklidir.Aksi takdirde hem dunyada,hem ilahi alanda basarisiz olunur. S.K.
